Dishoek Project

|Terug|


Sinds 1986 kunnen wij gebruik maken van de M159 en sinds 2012 hebben wij toestemming om 6 andere bunkers  gelegen in de duinen van Dishoek te reinigen, restaureren en open te stellen voor publiek tijdens rondleidingen met gids.

Tot 1983 waren deze bunkers in gebruik bij de Koninklijke Marine en was het de bedoeling om de overblijfselen uit de Tweede Wereldoorlog op te ruimen. Dit is gelukkig niet gebeurd doordat de burgemeester Tin Plomp van de voormalige gemeente Valkenisse geen toestemming gaf om met graafmachines de duinen te betreden. In de bunkers was heel veel materiaal achter gelaten doordat men er van uit ging dat toch alles gesloopt zou worden. Nadat marine personeel de duinen had verlaten werd er door de jeugd vaak brand gesticht en spullen vernield. Na 30 jaar leegstand zijn een aantal voormalige bunkerinrichtingen aangelegd door de Koninklijke Marine, in zeer slechte staat geraakt en zelfs in een aantal gevallen gevaarlijke situaties ontstaan. Na flink wat werk met enkele van onze vrijwilligers zijn de bunkers leeg geruimd en de gevaarlijke situaties behoren nu tot het verleden. Inmiddels zijn er al enkele rondleidingen gegeven voor familie van Engelse 47 RMC veteranen en aan Staatsbosbeheer.

De presentatie van het boek Strijd om Dishoek november 1944 Slotfase in de slag om de Westerschelde van Hans Sakkers en Hans Houterman heeft plaatsgevonden in de M159 op zaterdag 15 maart 2014, waarna rondleidingen langs de bunkers volgden.

De bunkers in Dishoek maken deel uit van een heel bijzonder gebied wat gelegen is tussen de hoge duinovergang van Groot Valkenisse tot de duinovergang bij het Pannenkoekenhuis/ Eetcafé Duinlust en is het best bewaarde oorlogsgebied dat herinnerd aan de slag om de Schelde. Het verbergt de voormalige Duitse Weerstandsnesten Fledermaus, Carmen en het Stützpunkt en kustbatterij Fidelio. 15 zware Ständige bunkers zijn hier bewaard gebleven met daarnaast vele betonnen, gemetselde en gegraven veldstellingen waar op 2 en 3 november 1944 vele levens verloren gingen bij de betrokken partijen. Talloze met het blote oog waarneembare sporen getuigen nog aan dit bloedige conflict.

De voormalige weerstandsnesten Fledermaus en Carmen hebben inmiddels de monumentenstatus toegewezen gekregen.

Eigenlijk verdiend dit unieke en als enige in Nederland bestaande duinterrein vanaf de duinovergang Groot Valkenisse tot en met 250 meter zuidelijk van duinovergang Wielemaker in Dishoek veel meer bescherming en de aandacht die het verdiend.




Vanaf 1986 is de bunker M159 Gefechtsverbandplatz bij ons in gebruik.
De twee foto’s hierboven laten de situatie zien hoe deze bunker er bij lag toen wij toestemming kregen voor gebruik van deze bunker.
Na veel werk is de bunker deels gerestaureerd en worden er o.a. regelmatig veteranen ontvangen.




Op de linker foto hierboven ziet u Captain (professor) Forfar , in november 1944 de medical officer van 47 Royal Marine Commando.
De foto is genomen tijdens doc. Forfar zijn laatste bezoek in Dishoek.

In november 1944 heeft Doc Forfar in deze bunker de Duitse arts bijgestaan die een gewonde Duitse militair niet kon helpen vanwege te weinig ervaring met komplexe verwondingen. De Duitse arts was naar de oprukkende Geallieerde militairen gegaan, die op dat moment bij de tankversperring in Fledermaus waren. Met gevaar voor eigen leven was deze jonge net afgestudeerde Duitse arts op zoek gegaan naar een ervaren arts bij de tegenstander. Met John Forfar is hij weer door de Duitse linies terug gegaan om de gewonde Duitse militair te verzorgen.
Op de foto signeert Professor Forfar zijn boek From Omaha to the Scheldt, The story of 47 Royal Marine Commando.


Op de rechter foto hierboven ziet u enkele veteranen van  o.a. 47 Royal Marine Commando in November 2011
De derde persoon van links is Arthur Thompson en was betrokken bij inname van deze bunker (M159) op 3 november 1944.
Hij wist zich nog goed te herinneren dat de twee hospitaalbunkers bij Klein Valkenisse (134S) en de M159 van Dishoek vol lagen met gewonden.
Vermoedelijk sprak hij over de 134S van Klein Valkenisse, als hij vertelde dat de gewonden zelfs op bedden in de ingang lagen.